SIYAASADDA WAXBARASHADA EE XISBIGA:



Si loo dhiso Bulsho hanaanka barnaamijka xisbiga, isla markaana dhista mujtamc iyo dal casri ah wuxuu xisbigu galindoona dhaqaale badan waxbarashada dalka. Xisbigu wuxuu ku dhaqaaqii doonaa in loo helo waxbarasho ilma-kasta oo reer Somaliland ah, ugu dambayntana waxa xisbigu ku dadaali doonaa in qasab laga dhigo waxbarashada ilaa fasalka sideedaad.

Xisbigu wuxuu u taaganyahay sidii loo hirgalin lahaa waxbarasho ka soo jeeda dhaqanka diinta Islaamka, taas oo qofka ka dhista dhinaca Imaanka, Islaam ahaan, qof ahaan, taas oo qofka horumarisa bartana nolasha fiican iyo habkaa toosan ee mujtamaca kula noolaan lahaa kuna ilaalinlahaa xuquudiisa iyo waajibka ka saaran ilaalinta iyo difaaca Diintiisa iyo Dalkiisaba. Xisbigu wuxuu u taagan yahay sidii dalka looga hirgalin lahaa waxbarasho ku salaysan wax soo-saar iyo tignoolajiga cusub. Tacliin aan ku fadhiyin wax ku cun ee ku salaysaan wax ku kordhi, waxbarasho tayo iyo tiraaba leh.

Xisbigu wuxuu u taagan yahay sidii looga hirgelin lahaa waxbarashada dadka heer tuulo, degmo iyo gobolba. Xisbigu wuxuu ka shaqayn doonaa sidii waxbarashada loo gaadhsiin lahaa reer guuraaga, iyadoo la samayn doono waxbarasho ka mas’uul ah waxbarashada reer guuraaga. Waaxda waxa laga dhigi doonaa waaxda ugu mushaharka badan wasaarada, iyada oo dhinaca kale macalinku ka mid noqon doono dadka degaanka lana bari doono howshan deegaanka, uu noqon doono shaqaalaha ugu mushaharka badan Somaliland.

Xisbigu wuxuu ka dhigi doonaa waaxda waxbarashada reer guuraaga mid socota (Mobile Education Unit). Waaxdaas waxa lagu qaabili doonaa qalabka waxbarashada ee casirga ah iyo macalimiin si gaar ah loo soo tababaray. Xisbigu wuxuu xooga saari doona sidii wax loo bari lahaa ilma-kasta oo reer Somaliland ah meel kasta ha joogee. Xisbigu wuxuu u taagan yahay in Jahliga laga dhameeystiro Somaliland sida ugu dhakhsaha badan si looga baxo Faqriga iyo Baahida oo ah hooyada xumaanta iyo dhanbiga.

Xisbigu wuxuu hubin doona waxbarashada caruurta ka soo jeeda guryo hanti yar iyo dadka laga tirada badan yahay. Waxaa la caawindoonaa caruurtaas waxbarasho bilaash ah, lacag la’aan ah, marka la hubiyo in wax la’aantu ka dhab-tahay. Isla markaa waxa dawlada ku waajib ah in ay tiro cayiman u banayso Jaamacada iyo meelaha waxbarashada sareba caruurta faqiirada iyo dadka laga badanyahay.

Xisbigu wuxuu ku dhaqaaqi doonaa sidii loo casriyayn lahaa farsama yaqaaniinta dhaqan sida (traditional skills) tumaalaha iyo kabatolayaasha, loogana saari lahaa magac xumadii badaw nimo ee sarneed.

Xisbigu wuxuu sameyn doonaa barnaamijyo iyo mashaariic u gaar ah horumarinta waxbarashada, caafimaadka iyo hoy’ga mujtamaca laga badan yahay ee hore loo yasi jiray. Waxaa laga shaqayn doonaa sidii loogu abuuri lahaa isku kalsooni iyadoo dinaca kalena la hormarin doono hantidooda iyo wax lahaanshahooda. Waxaa la qaadi doonaa olole diineed oo sharaxaysa ka soo horjeedka Diinteena Suuban ee yasida muslimiinta iyo dadkaba guud ahaan.

Xisbigu wuxuu dhiiri gelin-doonaa waxbarashada furfuran ee aan ku soo ururin hal meel (Decentralized Education system). Tiiyoo Waxbarashada sare ee dalka aan hal meel amaba laba meelood lagu soo koobayn, Gobol kastana waxa laga hirgalindoonaa waxbarashda sare ee ku haboon, isla markaa waxa la sameyn doonaa magaalooyin u khaas ah Cilmiga Cusub iyo Tiknoolajiyada. Xisbigu wuxuu samayn doonaa Machadka Tiknoolajiga "Institute of Technology", kaas oo khaas u noqon doona horumarinta Sayniska iyo Cilmiga Cusub. Xisbigu wuxuu uu ugu deeqi doonaa lacag badan si loo dhiiri galiyo cilmi barayaasha Somaliland.

Si looga saaro mugdiga bulshada, xisbigu wuxuu xooga saari doonaa barashada Kitaabka Kariimka iyo Xadiisyada Rasuulka SCWS. Si loogu ababiyo caruurta Somaliland Diintooda iyo Sunaha Nabiga suuban SCWS, xisbigu wuxuu casriyayn doonaa mal-caamadaha Qiraanka, iyada oo la tababari doono macalimiinta isla markaana mushahar loo qori doono.

Xisbigu wuxuu xooga saari doonaa sidii loo dhisi lahaa Dugsiyada Farsamada si looga maarmo farsamayaqaaniinta shisheeyaha ee ka qaada shaqada muwaadiniinta Somaliland. Waxa la diyaarin doonaa dugsiyo wax lagu baro shaqaalaha, shaqaalihii mutaystay shahaado dugsi, ay wajib noqondoonto xaqna u lahaandoonto in mushaharka loo kordiyo isla markaana la dalacsiiyo.

Xisbigu wuxuu samayn doonaa machadyo takhasus ah oo shaqaalaha aqoontooda kor loogu qaado, wuxuu maalgalin weyn ku samayndoono dugsiyada lagu baranaayo horumarinta xoolaha iyo reer guuraaga.

Xisbigu wuxuu hirgalindoona barnaamijka iyo habka waxbarasho ee furfuran, tiiyo degmo kastaba ay xaq u yeelandoonto talada dugsiyada. Waxa hagida iyo go’aamada dugsiyada wax lagasiindoonaa waalidka ardayda iyo duqeyda degmada

Xisbigu wuxuu ku talindoonaa in lakala saaro dugsiyada wiilasha iyo gabdhaha, tiiyo aynu soo marnay dhibaatadeeda iyo khasaaraheeda, isla markaana diinteenu ina farayso, wajibna inagu ah in aynu raacno. Waa wajibka dowlada siiba Wasaarada Waxbarashada in ay hubiso in hablaha iyo inamada si siman waxbarashada u helaan, si loga hortago dhaqankii hablaha aanay tacliinta loo wada keeni jirin. Waxaa iyadana ah masuuliyad wasaaradaha, Diinta, Waxbarashada iyo Caafimaadka ka hortaga iyo joojinta Gudniika Fircooniga ah.

Waxaa xisbigu u taaganyahay sidii wax loo bari lahaa, caruurta INDHA IYO DHAGAHA LA'. Waajib culus oo khaas ah ayaa ka saaran dowlada iyo bulshadaba sidii wax loo bari lahaa dadka laxaadka la’ iyadoo loo samaynayo dugsiyo iyo meelo waxbarasho oo u khaas ah.

Waxbarashada dalka waxaa ka masuul ah dowlada, meelaha waxbarashada sida mal-caamadaha, dugsiyada, jaamacadaha iyo meelaha cilmi baadhista oo dhan waxay hoos iman doonaan dowlada. Waxaa la ilaalin doona tayada waxbarashada iyo casriyaynta habka waxbarasho. Si aanay u soo bixin dugsiyo mujtamac wanaagasanyahay amaba laga aduun badan yahay iyo dugsiyo kuwa aduunka badan. Waxaa lagu dhaqaaqi doona sidii loo tirtiri lahaa aqoon-darada, tiiyoo la samayndoono waxbarasho dadka waawayn. Waxaa lagu xidhi doonaa shaqaalaha wax qorka iyo wax akhriska si loogu qasbo waxbarashada.

Xisbigu wuxuu xoojin doonaa, dadka degaanka si ay gacan ugu yeeshaan talada waxbarashada ubadkooda iyo wadida dugsiyada degmadooda. Xisbigu wuxuu culays saari doona sidii ardayda Somaliland loo bari lahaa taariikhdii madoobayd ee ka soo martay midawgii Somaliland iyo Somaliya. Xasuuqii maamulkii Siyaad Barre ee adeegsanayay dadka Somaliya ay u gaysteen dadka reer Somaliland. Si aanay mar dambe ugu dhicin mujtamaca Somaliland in ay qaataan talaabadii qaladka ahayd ee 60kii, waxaa lagu nuux-nuuxsan doona kala duwanaanta dhaqan iyo caado ee bulshada Somaliland iyo Somaliya.

 

Xisbigu wuxuu dhiirigalin doona waxbarashada diinta Islaamka tiiyoo maclinka diintu ka mushahaaro badan doono maclimiinta kale. Waxa qasab noqon doonta in ardaygu shahaadada heli doonin hadii aanu gudbin madaada diinta.

 



Go back to the main page